Journal of Research in Turkic Languages

Text Types and Program Philosophy: A Comparison of Primary School Mother Tongue Programs in Türkiye and the State of North Rhine-Westphalia, Germany

Metin Türleri ve Program Felsefesi: Türkiye ve Almanya’nın NRW Eyaleti İlkokul Ana Dili Programlarının Karşılaştırılması

Journal of Research in Turkic Languages, Volume 8, Issue 2, November 2026, pp. 1-14
OPEN ACCESS VIEWS: 35 DOWNLOADS: 21 Publication date: 16 Jun 2026
ABSTRACT (English)
ABSTRACT
This study comparatively examines Türkiye's 2024 Primary School Turkish Language Curriculum and the North Rhine-Westphalia (NRW) German curriculum (Lehrplan für die Primarstufe: Fach Deutsch) at the third- and fourth-grade levels in terms of text types, learning outcomes/competency expectations, teaching approaches, textbook reflections, and the PISA reading literacy framework. The study employs qualitative comparative document analysis. The analysis draws on Bray and Thomas's cube model, Bereday's four-stage comparative process, Genre Theory, the New Literacies approach, and the PISA 2022 reading framework. The data sources comprise Türkiye's 2024 Turkish curriculum, the 2021 NRW German curriculum, the KMK 2022 Bildungsstandards, and selected third- and fourth-grade Turkish and German textbooks. The findings indicate that the Turkish curriculum organizes text types within a single-axis structure that foregrounds function, cultural transmission, and values education, whereas the NRW curriculum offers a multi-axis structure linking text types to competency areas, media, strategy instruction, and multimodal literacy. Textbook examples support this distinction: in MEB textbooks, texts function mainly as carriers of national-cultural belonging, whereas in the Zebra series they serve as a ground for strategy use, media literacy, and critical reading. The study concludes that the difference between the two curricula is not a hierarchy of quality but a difference of priority between identity-oriented and competency-oriented curricular approaches.
Keywords: text types, primary mother-tongue education, comparative education, Turkish language curriculum, NRW Lehrplan, PISA.
ABSTRACT (Turkish)
Bu araştırma, Türkiye 2024 İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı ile Almanya Kuzey Ren-Vestfalya (NRW) eyaletinin ilkokul Almanca öğretim programını (Lehrplan für die Primarstufe: Fach Deutsch) 3. ve 4. sınıf düzeyinde metin türleri, öğrenme çıktıları/yeterlik beklentileri, öğretim yaklaşımları, ders kitabı yansımaları ve PISA okuma okuryazarlığı çerçevesinde  karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel karşılaştırmalı doküman analizi yöntemiyle yürütülmüştür. Çözümlemede Bray ve Thomas’ın Küp Modeli, Bereday’ın dört aşamalı karşılaştırma süreci, Tür Kuramı, Yeni Okuryazarlıklar yaklaşımı ve PISA 2022 okuma çerçevesinden yararlanılmıştır. Veri kaynaklarını Türkiye 2024 İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı, NRW 2021 Almanca öğretim programı, KMK 2022 Bildungsstandards belgesi ve seçili 3. ve 4. sınıf Türkçe ve Almanca ders kitapları oluşturmaktadır. Bulgular, Türkiye programının metin türlerini işlev temelli, kültürel aktarımı ve değer eğitimini öne alan tek eksenli bir yapı içinde düzenlediğini; NRW programının ise metin türlerini yeterlik alanları, medya ortamı, strateji öğretimi ve çok modlu okuryazarlıkla ilişkilendiren çok eksenli bir yapı sunduğunu göstermektedir. Ders kitabı örnekleri de bu ayrımı desteklemekte; MEB kitaplarında metinler daha çok millî-kültürel aidiyetin taşıyıcısı olarak, Zebra serisinde ise strateji, medya okuryazarlığı ve eleştirel okuma zemini olarak konumlanmaktadır. Sonuç olarak iki program arasındaki fark, bir nitelik hiyerarşisi değil; kimlik odaklı ve beceri odaklı müfredat anlayışları arasındaki öncelik farkı olarak değerlendirilmektedir.
KEYWORDS (English)
text types, primary mother-tongue education, comparative education, Turkish language curriculum, NRW Lehrplan, PISA.
KEYWORDS (Turkish)
İlkokul ana dili öğretimi, Karşılaştırmalı eğitim, Metin türleri, NRW Lehrplan, PISA., Türkçe öğretim programı.
CITATION (APA)
Yelmen, N., & Özdemir, E. D. (2026). Text Types and Program Philosophy: A Comparison of Primary School Mother Tongue Programs in Türkiye and the State of North Rhine-Westphalia, Germany. Journal of Research in Turkic Languages, 8(2), 1-14. https://doi.org/10.34099/jrtl.821
REFERENCES
  1. Bereday, G. Z. F. (1964). Comparative method in education. Holt, Rinehart and Winston.
  2. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  3. Bray, M., ve Thomas, R. M. (1995). Levels of comparison in educational studies: Different insights from different literatures and the value of multilevel analyses. Harvard Educational Review, 65(3), 472–490. https://doi.org/10.17763/haer.65.3.g3228437224v4877
  4. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev. Ed.). Siyasal Kitabevi.
  5. Durmuşçelebi, M. (2007). Türkiye ve Almanya'da ilköğretimde anadili öğretimi: Eğitim programları ve ders kitapları açısından bir karşılaştırma [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  6. Eckhoff, S., Junklewitz, C., Körnich, A., Krüper, M., Labs, M., Liebner-Möller, S., ve Ruff, S. (2024a). Zebra Lesebuch mit Medien: Klasse 3 (Allgemeine Ausgabe ab 2024). Ernst Klett Verlag.
  7. Eckhoff, S., Junklewitz, C., Körnich, A., Krüper, M., Labs, M., Liebner-Möller, S., ve Ruff, S. (2024b). Zebra Lesebuch mit Medien: Klasse 4 (Allgemeine Ausgabe ab 2024). Ernst Klett Verlag.
  8. Kultusministerkonferenz (KMK). (2022). Bildungsstandards für das Fach Deutsch: Primarbereich. Sekretariat der Ständigen Konferenz der Kultusminister der Länder in der Bundesrepublik Deutschland. https://www.kmk.org/fileadmin/veroeffentlichungen_beschluesse/2022/2022_06_23-Bista-Primarbereich-Deutsch.pdf
  9. Lincoln, Y. S., ve Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE Publications.
  10. Martin, J. R., ve Rose, D. (2008). Genre relations: Mapping culture. Equinox.
  11. Mayring, P. (2000). Qualitative content analysis. Forum: Qualitative Social Research, 1(2), Art. 20. https://doi.org/10.17169/fqs-1.2.1089
  12. MEB. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni. MEB Yayınları.
  13. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Çev. Ed.). Nobel Akademik Yayıncılık.
  14. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2024b). İlkokul Türkçe dersi öğretim programı (1–4. sınıflar). MEB Yayınları.
  15. Ministerium für Schule und Bildung des Landes Nordrhein-Westfalen (MSB NRW). (2021). Lehrplan für die Primarstufe in Nordrhein-Westfalen: Fach Deutsch. Schule NRW.
  16. https://www.schulentwicklung.nrw.de/lehrplaene/lehrplan/215/lp_gs_2021_deutsch.pdf
  17. Mullis, I. V. S., ve Martin, M. O. (Eds.). (2019). PIRLS 2021 assessment frameworks. TIMSS & PIRLS International Study Center, Boston College. https://timssandpirls.bc.edu/pirls2021/frameworks/
  18. New London Group. (1996). A pedagogy of multiliteracies: Designing social futures. Harvard Educational Review, 66(1), 60–92. https://doi.org/10.17763/haer.66.1.17370n67v22j160u
  19. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2023). PISA 2022 assessment and analytical framework. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/dfe0bf9c-en
  20. Sayar, B., Korkmaz Değer, F., Polat, H., Erdoğan, İ., Yeşilova, K., Taşdemir, M., ve Zengin, T. (2024). İlkokul 4. sınıf Türkçe ders kitabı. MEB Yayınları.
  21. Şahin, E., Tulumtaş, L., ve Döğmeci, Y. (2023). İlkokul 3. sınıf Türkçe ders kitabı. MEB Yayınları.
  22. Yıldırım, A., ve Maltepe, S. (2025). Türkçe ders kitaplarının PISA okuma becerileri alanındaki metinler ve sorular bağlamında değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(53), 149–163. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1630163
  23. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
  24. Young, M. F. D. (2008). Bringing knowledge back in: From social constructivism to social realism in the sociology of education. Routledge.
LICENSE
Creative Commons License